To szkoła dla osób, które chcą pisać lepiej, świadomiej i odważniej: dla początkujących autorek i autorów z pomysłem na reportaż, książkę albo większy projekt non-fiction, dla dziennikarzy i osób pracujących z tekstem, które chcą rozwinąć warsztat reporterski, dla tych, którzy publikują, ale szukają nowego języka, lepszej struktury, pełniejszego kontaktu z bohaterem. I dla wszystkich, którzy wiedzą, że dobre pisanie rodzi się z czytania, cierpliwej pracy nad tekstem, redakcji i rozmowy.
Program szkoły został pomyślany jako spójny proces budowania narzędzi reporterskich: od szukania tematu i bohatera, przez dokumentację, wybór narracji, konstrukcję scen, szukanie struktury i dramaturgii, aż po wieloetapową redakcję własnego tekstu. Uczestnicy uczą się nie tylko pisać, ale też myśleć reportażowo: rozpoznawać temat, prowadzić rozmowy, pracować z materiałem, unikać uproszczeń, budować napięcie i znajdować formę dla własnej opowieści.
PSR to przede wszystkim szkoła praktyki. Od pierwszego zjazdu uczestnicy pracują na własnych materiałach, wykonują zadania reporterskie, konsultują pomysły i analizują kolejne wersje tekstów. Ważną częścią programu są indywidualne konsultacje redakcyjne oraz redakcja na żywo, czyli wspólna, szczegółowa praca nad tekstami uczestników prowadzona przez doświadczonych autorów i redaktorów. Dzięki temu szkoła staje się nie tylko serią wykładów, ale również mapą pracy reporterskiej.
Szefem merytorycznym szkoły jest Paweł Goźliński, jeden z najważniejszych polskich redaktorów i wydawców literatury faktu, wieloletni redaktor naczelny Wydawnictwa Agora, obecnie związany z Wydawnictwem Znak. Pracował między innymi z Magdaleną Grzebałkowską, Mariusz Szczygłem, Zbigniewem Rokitą, Mikołajem Grynbergiem czy Pawłem Piotrem Reszką.
Ważnym elementem programu szkoły jest także praca z doświadczonymi redaktorami i redaktorkami literatury faktu, między innymi Julianną Jonek-Springer i Olgą Gitkiewicz, które prowadzą uczestników przez proces pracy nad tekstem; od pierwszego pomysłu po redakcję.
W PSR wykładają reporterki, reporterzy i redaktorzy reprezentujący bardzo różne sposoby myślenia o non-fiction: Hanna Krall, Mariusz Szczygieł, Artur Domosławski, Magdalena Grzebałkowska, Katarzyna Surmiak-Domańska, Jacek Hugo-Bader, Witold Szabłowski, Małgorzata Rejmer, Kamil Bałuk, Anna Goc, Dorota Wodecka, Paweł P. Reszka, Ewa Winnicka, Zbigniew Rokita, Karolina Sulej, Aleksandra Zbroja i wielu innych. To autorzy książek, które wyznaczały kierunki polskiego reportażu ostatnich lat, ale także praktycy, którzy pokazują uczestnikom własne metody, błędy, rozwiązania i proces twórczy.
Siłą szkoły jest także środowisko, które wokół niej powstało. Wśród absolwentek i absolwentów Polskiej Szkoły Reportażu są dziś autorzy i autorki najważniejszych książek polskiego non-fiction ostatnich lat. Jej absolwentkami i absolwentami są między innymi Katarzyna Boni („Ganbare! Warsztaty umierania”, „Auroville. Miasto z marzeń”, „Którędy do wyjścia”), Mirosław Wlekły („All inclusive. Raj, w którym seks jest bogiem”, „Tu byłem. Tony Halik”, „Gareth Jones. Człowiek, który wiedział za dużo”, „Raban! O kościele nie z tej ziemi”), Kamil Bałuk („Wszystkie dzieci Louisa”, „Wodecki. Tak mi wyszło”), Olga Gitkiewicz („Nie hańbi”, „Nie zdążę”, „Krahelska. Krahelskie”, „Szyjąc”), Urszula Jabłońska („Człowiek w przystępnej cenie”, „Światy wzniesiemy nowe”), Magdalena Kicińska („Pani Stefa”, „Dom w butelce”), Karolina Sulej („Rzeczy osobiste”), Joanna Gierak-Onoszko („27 śmierci Toby’ego Obeda”), Andrzej Muszyński („Południe”, „Miedza”), Karolina Bednarz („Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet”), Piotr Nesterowicz („Cudowna”, „Każdy został człowiekiem”), Mateusz Mazzini („Włochy prawdziwe”) oraz Dorota Borodaj („Szkodniki. O ludziach, drzewach i maszynach w Puszczy Białowieskiej”) a także Agata Romaniuk („Z miłości? To współczuję. Opowieści z Omanu”, „Krótko i szczęśliwie. Historie późnych miłości”, „Dina, Dina”), autorka bestsellerowej serii dziecięcej „Kocia Szajka”) i Aleksandra Zbroja („Mareczek”, ‚Muszę ci coś powiedzieć”).
Wybrane nagrody i nominacje absolwentów i absolwentek PSR:
Katarzyna Boni — „Ganbare! Warsztaty umierania”: Ogólnopolska Nagroda Literacka dla Autorki „Gryfia” 2017; nominacje/finały: Nagroda Conrada, Nagroda im. Ryszarda Kapuścińskiego, O!Lśnienia Onetu. „Auroville. Miasto z marzeń”: Nagroda Magellana w kategorii książka reportażowa; nominacja do Nagrody im. Beaty Pawlak. W 2025 dostała European Press Prize za reportaż „Matki na końcu świata”.
Mirosław Wlekły — „All inclusive. Raj, w którym seks jest bogiem”: nominacja do Nagrody im. Beaty Pawlak. „Tu byłem. Tony Halik”: Nagroda Magellana w kategorii książka reportażowa. „Raban! O kościele nie z tej ziemi”: Nagroda im. Beaty Pawlak. „Gareth Jones. Człowiek, który wiedział za dużo”: nominacja do Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz”.
Olga Gitkiewicz — „Nie hańbi”: nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2018, Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego i Nagrody im. Teresy Torańskiej. „Nie zdążę”: Reporterska Książka Roku Grand Press 2020. „Krahelska. Krahelskie”: nominacja do Nagrody Literackiej m.st. Warszawy 2022.
Magdalena Kicińska — „Pani Stefa”: Nagroda Literacka m.st. Warszawy, Poznańska Nagroda Literacka / Stypendium im. Stanisława Barańczaka; nominacja do Nagrody Conrada oraz nominacja do Gryfii.
Joanna Gierak-Onoszko — „27 śmierci Toby’ego Obeda”: finalistka Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, finalistka Nike 2020, laureatka Nike Czytelników; książka nominowana także do Nagrody im. Witolda Gombrowicza.
Karolina Sulej — „Rzeczy osobiste”: nominacja do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego; Nagroda Młodzieżowych Klubów Historycznych im. Kazimierza Moczarskiego.
Piotr Nesterowicz — „Cudowna”: nominacje do Nagrody Literackiej Nike 2015 i Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego 2015; Nagroda Literacka Prezydenta Miasta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego.
Andrzej Muszyński — pierwszy stypendysta Fundacji Herodot im. Ryszarda Kapuścińskiego; „Południe” i „Cyklon”: nominacje do Nagrody im. Beaty Pawlak; „Miedza”, „Podkrzywdzie” i „Bez”: nominacje do Nagrody Literackiej Gdynia; „Dom ojców”: nominacja do Nike i Angelusa.
Karolina Bednarz — „Kwiaty w pudełku. Japonia oczami kobiet”: nominacja do Nagrody im. Beaty Pawlak.
Dorota Borodaj — „Szkodniki. O ludziach, drzewach i maszynach w Puszczy Białowieskiej”: longlista Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza 2025; nominacja do Nagrody Literackiej im. Wiesława Kazaneckiego.
Agata Romaniuk — „Z miłości? To współczuję. Opowieści z Omanu”: nominacja do Kolosów; projekt „Światła Małego Miasta”: nominacja do Grand Press Cyber.
Polska Szkoła Reportażu to regularna, wspólna praca, merytoryczny feedback i środowisko ludzi, którzy potrafią nadawać faktom formę, strukturę i sens. Dla wielu uczestników i uczestniczek to początek nowego etapu pracy twórczej - pierwszych publikacji, debiutów książkowych albo odnalezienia własnej drogi w pisaniu i redagowaniu.
